Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën om je een optimale gebruikerservaring te bieden. Functionele cookies zijn nodig voor een goede werking van de website. We plaatsen de overige cookies alleen als je toestemming geeft. Wil je dat niet, zet dan de schuifjes naar links. De overige cookies geven je een optimale gebruikservaring. Wil je weten hoe we met privacy omgaan? Zie ons privacy statement.
  • Essentieel
Terug naar Sportgeneeskunde

Overbelasting

Overbelasting kan grofweg ontstaan door een kortstondige te zware belasting of door een te langdurige lichte belasting. In ieder geval zodanig dat uw lichaam de gevolgen niet gemakkelijk kan herstellen. Dit in tegenstelling tot een trainingsprikkel waarbij uw lichaam in de rustfase erna herstelt en bovendien sterker wordt.

 

Hieronder noemen we een paar voorbeelden. De focus ligt hier speciaal op spieren, maar overbelasting kan ook leiden tot problemen aan pezen, banden en gewrichten etcetera.

 

Acute overbelasting

Dit ontstaat door een kortdurende, veel te grote kracht. Bijvoorbeeld door iets wat te zwaar is, in een verkeerde houding te tillen. Of door te sporten zonder warming-up. Een berucht voorbeeld is de whiplash als gevolg van een botsing met een auto waarbij de hals- en nekspieren een enorme opdonder krijgen.

 

Zware belasting en niet getraind

Als u fanatiek gaat sporten na een periode van inactiviteit, kan dit leiden tot overbelasting. Zeker wanneer u wat ouder bent en nog wel even die prestatie van vroeger denkt neer te zetten. Maar ook een zware klus in de tuin terwijl u dat niet gewend bent kan voor uw spieren echt te veel zijn. Vooral wanneer u ondanks de protestsignalen van uw lichaam gewoon doorgaat.

 

Zware belasting en te weinig herstel

Na een zware belasting heeft uw lichaam een rustperiode nodig om de schade te herstellen en voorraden weer aan te vullen. Als u telkens weer zwaar belast zonder voldoende herstel, dan wordt er meer afgebroken dan opgebouwd. Dit kan gebeuren als u een zwaar lichamelijk beroep heeft, of een te intensief sporttrainingschema volgt.

 

Langdurig herhaalde beweging

Berucht is de overbelasting die leidt tot zogenoemde RSI klachten. De kracht van de bewegingen is hierbij niet groot, maar door de vele herhalingen onder suboptimale condities, kan het voor de spieren te veel worden.

 

Langdurig statisch aanspannen

Als u constant spieren aanspant zonder veel te bewegen, levert dit uiteindelijk een flinke belasting op voor uw spieren. Door de constante spanning kan er minder bloed doorstromen en is er dus verminderde aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen en afvoer van afvalstoffen. De spier krijgt weinig gelegenheid om even bij te tanken. Bij werken met een computermuis zijn vaak een of meerdere vingers vrijwel constant opgetild.

 

Ongunstige (werk)houding

Zitten met opgetrokken schouders of gedraaid bovenlijf, onderuitgezakt zitten, het hoofd naar voren gebogen houden, niet recht voor uw werk zitten, meubilair dat niet (goed) is afgestemd op uw lengte… Er zijn vele houdingen te bedenken waarbij uw spieren meer belast worden dan nodig zou zijn, en waarbij overbelasting op de loer ligt.

 

Lichamelijke eigenschappen

Een ongunstige houding kan ook onstaan door lichamelijke asymetrie zoals beenlengteverschil of bekkenscheefstand. Eigenschappen zoals platvoeten en hypermobiele gewrichten kunnen ook hun bijdrage leveren aan overbelasting. Dat uw voeten, knieën en heupen het minder makkelijk hebben als u overgewicht hebt, mag duidelijk zijn.

 

Stress

Stress kan ook overbelasting in de hand werken. In geval van stress verkeert het lichaam eigenlijk continu in een toestand van verhoogde paraatheid. Klaar om actie te ondernemen. Hierbij horen onder andere een verhoogde hartslag en verhoogde spierspanning. Als de stress heftig is en lang aanhoudt, leidt deze verhoogde spierspanning in combinatie met een ongunstige lichaamshouding of belastende bewegingen eerder tot overbelastingsverschijnselen.

 

Gevolgen van overbelasting

Soms zijn de gevolgen van overbelasting erg duidelijk. Er gaat iets kapot, bijvoorbeeld een gescheurde spier of pees, zweepslag of peesschedeontsteking. In die gevallen kan een masseur niet veel doen. Dit is het werkgebied van de arts of fysiotherapeut.

 

Vaak zijn de aandoeningen wat minder duidelijk. 'Vastzittende' spieren of gewrichten, onduidelijke pijn bij bepaalde bewegingen, een gevoelige plek met uitstralende pijn op een andere plek, hoofdpijn… Er is een hele categorie spiergerelateerde problemen waarbij er niet echt iets kapot is en waarbij op foto's en scans weinig te zien is, terwijl er toch duidelijk klachten zijn. Zo kunnen mensen lange tijd met iets rondlopen terwijl niet duidelijk is wat er precies aan de hand is. Hieronder noemen we enkele voorbeelden.

 

Stramme, stijve spieren

Als spieren zwaar worden belast, bouwen ze vaak een spanning op. Dit kan een normale functionele spanning zijn die in relatie staat tot de kracht die spieren normaliter moeten leveren. Sporters hebben vaak een hogere tonus in de spieren waarmee ze veel energie leveren. Het wordt echter een ander verhaal als u bijvoorbeeld verstijfde armen en schouders krijgt van het werken achter een beeldscherm. In dat geval is het een negatieve reactie op een ongunstige belasting. Het is een voorbode van de pijn die kan gaan optreden als de situatie niet verandert. Gelukkig maken die stijve spieren bewegen een stuk minder leuk en bent u misschien geneigd om die bewegingen minder of niet meer te maken. Als u de hint van uw lichaam oppakt en iets aan uw houding of manier van belasten doet, dan kunt u erger voorkomen.

 

Pijn

Gewone spierpijn die 1 à 2 dagen na een ongebruikelijke inspanning ontstaat en na een paar dagen weer weg is, is niet alarmerend. Het is misschien wel gevoelig, maar u hoeft niet direct maatregelen te nemen om erger te voorkomen. Uw lichaam is juist hard bezig om de spier te normaliseren en sterker te maken. Als de pijn echter tijdens matige inspanning al snel op komt zetten of continu zeurend aanwezig is, dan is er iets anders aan de hand. Als er verder ook niet echt iets kapot, ontstoken of ziek is, dan is de kans groot dat zich een gevoelige spierknoop heeft ontwikkeld. Pijnstillers werken ongetwijfeld zolang u ze slikt, maar een pilletje waar het definitief mee overgaat is moeilijk te vinden. Er moet iets gebeuren met de spier zelf: de overbelasting moet stoppen, de spier moet tot rust gebracht worden en weer in z'n normale doen komen zodat hij weer zonder sputteren z'n normale taken kan uitvoeren.

 

Spierknopen (triggerpoints)

Overbelasting in spieren heeft vaak een lokale min of meer permanente verkramping tot gevolg. Er vormt zich een harde gevoelige tot pijnlijke plek, bekend onder de naam ‘spierknoop’. De medische naam hiervoor is triggerpoint. Triggerpoints houden de gehele spier continu op een hogere spanning wat stijfheid veroorzaakt. Bovendien kunnen ze de oorzaak zijn van een aantal neveneffecten, doordat de gespannen spieren inklemming van zenuwen en bloedvaten veroorzaken. Ook kunnen triggerpoints het zenuwstelsel in verwarring brengen doordat ze een teveel aan signalen afgeven. Een breed scala aan al dan niet vage klachten kan het gevolg zijn. Pijn, ook op plaatsen waar het probleem niet zit, tintelend gevoel in de ledematen en/of krachteloosheid. Een methode om triggerpoints tot rust te brengen, is een behandeling met massage.

 

Wat te doen tegen overbelasting?

Het eerste dat u zou moeten doen, is zorgen dat de belasting vermindert. Dat is niet altijd even makkelijk. Een lichamelijke eigenschap als negatieve factor is waarschijnlijk moeilijker te veranderen dan een ongeschikt trainingsschema bij sporten. Als de oorzaak in de aard van het werk ligt, is omscholen en ander werk zoeken een grote stap.

 

Misschien is de situatie al behoorlijk te verbeteren door een andere (werk)houding aan te leren of af te wisselen, door de bezigheden anders in te delen of op tijd pauzes te nemen. Gebruik het juiste gereedschap voor een klus en goed passende schoenen van het juiste type voor uw sport. Een bandage kan ook helpen om uw bewegingen in de goede richting te sturen.

 

Verhoog de belastbaarheid

Naast het verbeteren van de omstandigheden, kunt u ook werken aan het verbeteren van de belastbaarheid. Zorg dat uw spieren een maximale prestatie kunnen leveren!

 

Rust

Natuurlijk is rust goed omdat u tijdens rust de spier niet belast. Maar rust is ook in meer algemene zin belangrijk omdat het lichaam in rusttoestand (nachtrust) juist gericht is op opbouw en herstel.

 

Gezond leven

Zorg voor een algemeen goede conditie van uw lichaam, zodat herstelprocessen vlot verlopen en de juiste voedingsstoffen aanwezig zijn.

 

Training

Door te zorgen dat de te belasten spiergroepen goed getraind zijn, kunt u ze zwaarder belasten. Maar let op: overbelasting is geen goede training. Bij een goede training krijgt uw lichaam tijdens de inspanning zodanige prikkels toegediend dat tijdens de rust- en opbouwfase de belaste onderdelen extra worden versterkt. Bij overbelasting maakt u echter meer kapot dan u kunt repareren. Ook spieren die langdurig licht worden belast kunnen er baat bij hebben om wat zwaarder te trainen, zodat hun doorbloeding wordt verbeterd en soepelheid toeneemt.

 

Warming-up

Spieren zijn kwetsbaarder als ze onvoorbereid een grote inspanning moeten leveren. Als u van tevoren weet dat u uw spieren gaat belasten, zoals bij sporten, dan is een goede warming-up onmisbaar in de strijd tegen blessures.

 

Warmte

Zorg ervoor dat uw spieren warm genoeg zijn als ze zwaar worden belast. Spieren presteren maximaal bij een temperatuur van zo'n 38 graden. Dat haalt u niet als je met blote benen in de kou loopt. Maar ook een koude tocht in uw nek als u achter uw bureau aan het werk bent, maakt uw spieren minder belastbaar.

 

Rekken

Met rekoefeningen houdt u uw lichaam lenig. Daardoor kunt u allerlei bewegingen gemakkelijker maken zonder meteen aan de grenzen van uw spieren te zitten. Rekken draagt dus bij aan het voorkomen van overbelasting door onverwachte bewegingen. Ook hierbij geldt dat een warme spier meer kan hebben dan een koude.

 

Massage

Massage helpt spieren sneller te normaliseren na inspanning, doordat het de afvoer van vocht en afvalstoffen bevordert en de spierspanning vermindert. Hierdoor kunnen spieren zich gemakkelijker en sneller herstellen en voorbereiden op de volgende inspanning. Door middel van massage kunnen ook onregelmatigheden in de spier zoals littekenweefsel, verklevingen en spierknopen soepel worden gemaakt, zodat ze minder snel het beginpunt van nieuw blessureleed zullen zijn.

 

Behandelen acute gevolgen

Bij acute overbelastingsverschijnselen waarbij er iets beschadigd is, zal de behandeling meer in de sfeer van (sport-)EHBO liggen. Raadpleeg een deskundige voor advies. Met onderstaande 3 maatregelen kunt u over het algemeen een overmatige zwelling (inwendige bloeding, verstoorde vochtbalans) nog enigzins beperken:

  • Koelen met koud water of ijs;
  • Drukverband aanleggen;
  • Hoogleggen van het betreffende lichaamsdeel.

 

Behandelen chronische gevolgen

Als uw spieren langere tijd ongunstig belast zijn, ontstaan vaak spierknopen (triggerpoints). De spanning in de spieren neemt toe en er kan pijn ontstaan. Soms alleen bij inspanning, maar ook een continu zeurende pijn. In die gevallen hoeft er niet meteen iets kapot, ziek of ontstoken of te zijn. U moet dan zorgen dat u eerst die spierknopen deactiveert. Bij ‘spierknopen’ leest u hoe u dit doet. Als u uw spieren verder lekker vertroetelt met voldoende beweging, warmte, lichte rekoefeningen, massage en genoeg rust, dan kunnen ze snel weer herstellen.

Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën om je een optimale gebruikerservaring te bieden. Functionele cookies zijn nodig voor een goede werking van de website. We plaatsen de overige cookies alleen als je toestemming geeft. Wil je dat niet, zet dan de schuifjes naar links. De overige cookies geven je een optimale gebruikservaring. Wil je weten hoe we met privacy omgaan? Zie ons privacy statement.
  • Essentieel
Contact
Ziekenhuis Tjongerschans Thialfweg 44
8441 PW Heerenveen
0513 - 685 685
Polikliniek Lemmer Van Rijgersmapark 1
8531 JA Lemmer
0514 - 568 200
Orthoradius, locatie Sportstad Abe Lenstraboulevard 23B
8448 JA Heerenveen
0513 - 685 335
Polikliniek Steenwijk Mr. Zigher ter Steghestraat 9
8331 KG Steenwijk
0513 - 685 245
De Werf Sluisdijk 30
8501 BZ Joure
0513 - 685 685