Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën om je een optimale gebruikerservaring te bieden. Functionele cookies zijn nodig voor een goede werking van de website. We plaatsen de overige cookies alleen als je toestemming geeft. Wil je dat niet, zet dan de schuifjes naar links. De overige cookies geven je een optimale gebruikservaring. Wil je weten hoe we met privacy omgaan? Zie ons privacy statement.
  • Essentieel
Terug naar Gynaecologie

Uitstrijkje

Wat is een uitstrijkje?

Een uitstrijkje is een onderzoek van de baarmoedermond. Er wordt met een klein borsteltje of spateltje wat slijm uit de baarmoederhals gehaald. In het laboratorium kijken ze vervolgens of je een voorstadium van baarmoederhalskanker hebt.

 

Waarom worden uitstrijkjes gemaakt?

Met een uitstrijkje onderzoekt de gynaecoloog of er afwijkende cellen zijn. Zijn deze inderdaad aanwezig, dan betekent dat niet meteen dat er iets ernstigs aan de hand is.

Sommige afwijkingen verdwijnen namelijk vanzelf.

 

Afwijkende cellen kunnen echter duiden op een voorstadium van baarmoederhalskanker. De kans dat u daadwerkelijk baarmoederhalskanker krijgt, is klein bij een tijdige ontdekking van het voorstadium. Een eenvoudige behandeling kan het ontstaan van baarmoederhalskanker voorkomen.

 

Bij wie wordt een uitstrijkje gemaakt?

Als baarmoederhalskanker vroeg wordt ontdekt, is de kans op genezing bijna 100%. Daarom krijgt iedere vrouw tussen de 30 en 60 jaar oud om de vijf jaar een oproep om een uitstrijkje te laten maken. Dit heet een bevolkingsonderzoek. Zo worden soms afwijkingen gevonden bij vrouwen die geen klachten hebben.

 

Waarom een extra uitstrijkje?

Heb je last van tussentijds bloedverlies, bloederige afscheiding of bloedverlies na gemeenschap, dan kan het zijn dat je een uitstrijkje krijgt.

 

Hoe wordt een uitstrijkje gemaakt?

  • Je neemt plaats op een onderzoekstoel met je benen in beensteunen.
  • De arts brengt een speculum (spreider, eendenbek) in de schede (vagina) in.
  • Hierna wordt het speculum geopend. Zo wordt de baarmoederhals - het onderste deel van de baarmoeder - zichtbaar.
  • De arts neemt met een klein spateltje of een borsteltje cellen van de baarmoederhals af en strijkt ze uit op een glaasje.
  • Dit glaasje wordt naar het laboratorium opgestuurd.
  • De cellen op het glaasje worden daar gekleurd en onder de microscoop beoordeeld.
  • Bij het bevolkingsonderzoek maakt soms de doktersassistente het uitstrijkje.

Zie je op tegen het onderzoek?

Laat het weten. Je bent niet de enige. Je arts kan er dan rekening mee houden. Misschien wil je met een spiegel meekijken, om zo te zien hoe de baarmoederhals eruitziet.

 

Is het maken van een uitstrijkje pijnlijk?

Het maken van een uitstrijkje is over het algemeen niet pijnlijk, maar het inbrengen van het speculum en het afnemen van de cellen kan wel even een onaangenaam gevoel geven.

 

  • Ga van tevoren naar de wc. Een volle blaas of darm kan soms een vervelend gevoel geven. Als het speculum geopend wordt, drukt het tegen de blaas en darm aan.
  • Het onderzoek gaat makkelijker als je je bekkenbodemspieren zoveel mogelijk ontspant.
  • Heb je nog nooit gemeenschap gehad en ook nooit tampons gebruikt, dan is het maagdenvlies niet opgerekt. Geef dit door aan je arts.

Soms bloedt de baarmoederhals na het maken van het uitstrijkje. Dit kan geen kwaad. Het bloedverlies stopt meestal binnen een dag.

 

Wanneer kun je geen uitstrijkje laten maken?

  • Als je ongesteld bent, zijn de cellen moeilijk te beoordelen.
  • Ook tijdens de zwangerschap of het geven van borstvoeding kun je geen uitstrijkje laten maken. Wacht tot een halfjaar na de bevalling of een halfjaar nadat je met de borstvoeding gestopt bent.

Wat wordt onderzocht bij een uitstrijkje?

De baarmoederhals bevat twee soorten cellen: plaveiselcellen en cilindercellen. De plaveiselcellen bekleden de buitenkant van de baarmoederhals en de schede, de cilindercellen bekleden de binnenkant van de baarmoederhals.

 

Beide soorten moeten in principe in het uitstrijkje aanwezig zijn. Ook ziet men soms of er aanwijzingen zijn voor een infectie of ontsteking door bacteriën of virussen.

 

Wat betekent de uitslag van een uitstrijkje?

Er bestaan twee soorten uitslagen van een uitstrijkje: de Pap-uitslag en de KOPAC-uitslag: Pap is een afkorting van Papanicolaou, degene die deze indeling van de uitslagen van uitstrijkjes heeft gemaakt. Bij de KOPAC-uitslag staat elke letter voor een onderdeel van de beoordeling:

  • K voor kwaliteit;
  • O voor een ontsteking;
  • P voor plaveiselcellen;
  • A voor andere afwijkingen;
  • C voor cilindercellen.

 

De Pap-uitslagen lopen van 1 tot 5:

  • Bij Pap 0 is het uitstrijkje niet goed te beoordelen;
  • Pap 1 betekent een normaal uitstrijkje;
  • Bij een hogere Pap-uitslag is er reden voor herhaling of onderzoek door de gynaecoloog.

De KOPAC-uitslag geeft voor elke letter een cijfer tussen 0 en 9:

  • P1 betekent normale plaveiselcellen;
  • Bij P2 t/m P4 adviseert men een herhalingsuitstrijkje na zes maanden;
  • Bij P5 of hoger onderzoek door de gynaecoloog. Ook een hoog cijfer van een andere letter is soms reden voor verder onderzoek.
Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën om je een optimale gebruikerservaring te bieden. Functionele cookies zijn nodig voor een goede werking van de website. We plaatsen de overige cookies alleen als je toestemming geeft. Wil je dat niet, zet dan de schuifjes naar links. De overige cookies geven je een optimale gebruikservaring. Wil je weten hoe we met privacy omgaan? Zie ons privacy statement.
  • Essentieel
Contact
Ziekenhuis Tjongerschans Thialfweg 44
8441 PW Heerenveen
0513 - 685 685
Polikliniek Lemmer Van Rijgersmapark 1
8531 JA Lemmer
0514 - 568 200
Orthoradius, locatie Sportstad Abe Lenstraboulevard 23B
8448 JA Heerenveen
0513 - 685 335
Polikliniek Steenwijk Mr. Zigher ter Steghestraat 9
8331 KG Steenwijk
0513 - 685 245
De Werf Sluisdijk 30
8501 BZ Joure
0513 - 685 685