Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën om je een optimale gebruikerservaring te bieden. Functionele cookies zijn nodig voor een goede werking van de website. We plaatsen de overige cookies alleen als je toestemming geeft. Wil je dat niet, zet dan de schuifjes naar links. De overige cookies geven je een optimale gebruikservaring. Wil je weten hoe we met privacy omgaan? Zie ons privacy statement.
  • Essentieel
Terug naar Geriatrie

Parkinson

De ziekte van Parkinson is een ziekte van de hersenen. De ziekte is zeer complex en de klachten lopen per persoon erg uiteen.

 

Bloeddrukdalingen bij de ziekte van Parkinson

Bij de ziekte van Parkinson en ziekten die erop lijken komen soms plotselinge bloeddrukdalingen voor. Deze bloeddrukdalingen kunnen uw gewone dagelijkse bezigheden beïnvloeden.

 

Er zijn twee medische termen voor bloeddrukdalingen: orthostatische hypotensie en postprandiale hypotensie. Orthostatische hypotensie betekent letterlijk: een lage bloeddruk bij staan. Postprandiale hypotensie is een lage bloeddruk die ontstaat na een (warme) maaltijd.

 

Klachten

De klachten van plotselinge bloeddrukdalingen zijn onder andere lichtheid in het hoofd, wazig zien, duizeligheid, zwart worden voor de ogen en soms pijn in de schouders, nekspieren of andere spieren. Als de klachten ernstig zijn, kan ook tijdelijke bewusteloosheid optreden.

 

De klachten treden op wanneer er onvoldoende bloed beschikbaar is om naar het hoofd te pompen, zoals bij het opstaan, na de maaltijd, bij gebruik van bepaalde medicijnen waardoor meer vocht wordt uitgescheiden (zoals plastabletten), na een warm bad of warme douche of bij lichamelijke inspanning.

 

De klachten verergeren in een warme omgeving en bij te weinig vochtinname. Obstipatie kan de klachten ook verergeren.

 

Adviezen

In overleg met uw behandelend arts en/of Parkinsonverpleegkundige zijn er verschillende maatregelen mogelijk. Bijvoorbeeld:

  • Zorg ervoor dat u genoeg drinkt en voldoende zout gebruikt. Let op: Als u een hoge bloeddruk of hartprobleem heeft, mag dit slechts beperkt! Overleg met uw huisarts of specialist bij hartklachten en/of gebruik van medicijnen;
  • Ga overdag niet liggen maar blijf zitten of in beweging. Opstaan nadat u een tijd heeft gelegen, geeft extra klachten;
  • Sta altijd rustig op vanuit liggende of zittende houding. Blijf ’s morgens en ’s nachts eerst even op de rand van uw bed zitten;
  • Als u duizelig wordt terwijl u staat, ga dan in een stoel zitten met uw benen omhoog of ga even liggen. Probeer niet te blijven staan. U kunt als het mogelijk is ook op uw hurken gaan zitten. Kom rustig overeind als de klachten weer over zijn;
  • Vermijd langdurig stilstaan;
  • Vermijd heet douchen en baden;
  • Gebruik kleine maaltijden. Uw bloeddruk daalt dan niet te veel door verplaatsing van bloed naar de darmen. Probeer of cafeïne houdende koffie bij het eten helpt. Cafeïne vernauwt de bloedvaten van de buikorganen;
  • Bij veel klachten kunt u eventueel het hoofdeinde van uw bed op ongeveer 30 centimeter hoge klossen te zetten;
  • Soms helpen elastische kousen tot lies- of taillehoogte of een buikband. Overleg dit met uw arts;
  • Als u naar buiten gaat, kunt u een opvouwbaar stoeltje of rollator meenemen om op te gaan zitten bij klachten;
  • Aanspannen van buik- en beenspieren pompt het bloed terug naar het hart. Het trainen van deze spieren kan nuttig zijn;
  • Soms moeten we uw medicijnen aanpassen, moet u met bepaalde medicijnen stoppen of is er medicatie mogelijk waardoor de klachten verminderen. Dit gebeurt altijd in overleg met uw neuroloog.

 

De verpleegkundig consulent neurologie

Als u een neurologisch chronisch progressief ziektebeeld heeft, zoals MS of Parkinson, kunt u te maken krijgen met voortdurende veranderingen en beperkingen. Ook is niet altijd duidelijk welke regelingen u kunt gebruiken en voor welke vergoedingen u in aanmerking komt. Goede begeleiding en ondersteuning is dan heel belangrijk. Onze verpleegkundig consulent kan u hierbij helpen.

 

Wat kan de verpleegkundig consulent voor u doen

De verpleegkundig consulent geeft adviezen, informatie, begeleiding en ondersteuning die gericht is op uw persoonlijke situatie. De verpleegkundig consulent en uw neuroloog werken hierin samen.

 

De verpleegkundig consulent bespreekt met u al die onderwerpen die op een bepaald moment tijdens het ziekteproces voor u van belang kunnen zijn. Deze onderwerpen zijn bijvoorbeeld:

  • Aanvullende informatie en voorlichting op het (diagnose)gesprek van de arts;
  • Lichamelijke klachten en beperkingen zoals krachtsvermindering, tremoren, incontinentie;
  • Medicijngebruik: de werking en bijwerkingen;
  • Het emotioneel en psychisch functioneren;
  • Het sociaal functioneren;
  • Ondersteuning aan uw naasten en/of mantelzorgers;
  • Hulpmiddelen en aanpassingen thuis;
  • Werk en tijdsbesteding;
  • Advies op gebied van hulpverlening, thuiszorg, wet- en regelgeving;
  • Patiëntenverenigingen en hun activiteiten in de regio;
  • Mogelijkheden voor vervoer.

 

Verder geeft de verpleegkundig consulent u de folders en brochures die voor u van belang zijn.

 

Contact

Op dinsdag en donderdag kunt u bij de verpleegkundig consulent terecht op het spreekuur. Om een afspraak te maken, kunt u bellen met het afsprakenbureau van ons ziekenhuis.

 

Er is op dinsdag en donderdag ook een telefonisch spreekuur van 11:00 – 12:00 uur. Hiervoor kunt u bellen naar telefoonnummer 0513 – 685523.

 

U kunt ook een (niet dringende) vraag stellen via de mail. Houdt u er rekening mee dat antwoord even op zich kan laten wachten omdat de verpleegkundig consulent alleen op dinsdag en donderdag aanwezig is. Het mailadres is msparkinsonvpk@tjongerschans.nl.

 

Medicijngebruik bij Parkinson

Als u wordt behandeld voor de ziekte van Parkinson, komt er een moment dat uw behandelend neuroloog medicijnen gaat voorschrijven. Vaak gebeurt dit wanneer de klachten u beperken in het dagelijkse leven. Bij de ziekte van Parkinson is alleen een behandeling van de symptomen mogelijk. We kunnen de ziekte niet stoppen of genezen.

 

De symptoombestrijding is van het grootste belang. Het wel of niet innemen van de medicijnen kan het verschil uitmaken tussen wel of niet de dagelijkse dingen kunnen doen. Het medicijngebruik zal daarom een centrale plaats innemen in uw leven met de ziekte van Parkinson.

 

Wij hebben de medicijnen die regelmatig worden voorgeschreven bij de ziekte van Parkinson hieronder voor u op een rijtje gezet en geven daarbij belangrijke informatie over het innemen, de werking en de bijwerkingen van deze medicijnen.

Let op! Neem bij ieder controlebezoek een recente uitdraai van uw volledige medicatiegebruik van uw apotheek mee. Dit is belangrijk voor onze en uw eigen duidelijkheid.

 

Heeft verder nog u vragen? Neem dan contact op met uw neuroloog of Parkinsonverpleegkundige.

 

Algemene regels voor het innemen van medicijnen

Met vocht

U neemt de medicijnen altijd in met vocht, bijvoorbeeld water of vruchtensap (liever geen grapefruitsap). Als u de medicijnen ‘droog’ inneemt, gaat de opname van het medicijn in het lichaam trager. Ook kan het maagslijmvlies geïrriteerd raken.

 

Als het doorslikken van de medicijnen u veel moeite kost, kan het helpen de medicijnen in te nemen met koud water of koude appelmoes. Koude producten verbeteren de slikreflex en verminderen de kans op verslikken.

 

U kunt het beste slikken met licht gebogen hoofd voorover, niet met het hoofd achterover.

 

Op tijd

Het is belangrijk dat u de medicijnen voor de ziekte van Parkinson op tijd inneemt. Zo krijgt u minder schommelingen in het effect en voelt u zich beter. Zeker als u met een nieuw medicijn begint, raden we u aan om het medicijn precies in te nemen zoals de arts heeft voorgeschreven. Wanneer u uw medicijnen op tijd inneemt, krijgt u een goede indruk van de werking na één inname en van de werking tijdens de gehele dag. Op basis van uw ervaringen kunt u met uw neuroloog het schema van inname bespreken en eventueel aanpassen.

 

Levodopa preparaten moet u op tijd innemen, een half uur vóór de maaltijd of een uur na de maaltijd, in verband met competitie met voeding.

 

Overleg

Vragen over de werking, de voorgeschreven tijden en de dosering, kunt u aan uw behandelend neuroloog of Parkinsonverpleegkundige stellen. Het is belangrijk dat u niet zelf het besluit neemt om te stoppen met de medicatie, of zelf besluit de dosering aan te passen. Dit voorkomt bijwerkingen en problemen. Stop dus ook niet met de medicijnen zonder te overleggen met uw neuroloog. Dit kan namelijk een duidelijke toename van klachten geven. Als het niet mogelijk is om met uw behandelend neuroloog of Parkinsonverpleegkundige te overleggen, vraag het dan aan uw huisarts.

 

Vergeten

Het kan voorkomen dat u vergeet de medicijnen in te nemen. Als dit het geval is, neem uw medicijn dan alsnog in en houdt vervolgens de normale tijd aan die u tussen de innamen aanhoudt. Die periode moet gelijk blijven. Zit er normaal drie uur tussen de innamen? Houdt dit dan zo. Het is niet erg dat de kloktijden van inname van uw medicijnen die dag dus iets opschuiven. Het gaat er namelijk om, dat u niet te veel medicijnen in een korte tijd binnenkrijgt. Als u uw medicijnen eenmaal vergeten bent, neem dan geen dubbele dosis bij de volgende inname! 

 

Bijwerkingen medicijnen

Alle medicijnen kunnen bijwerkingen geven. Hoe ernstig die bijwerkingen zijn, hangt af van de persoon, de leeftijd en overige aandoeningen met bijbehorende medicijnen. Het is bekend dat ouderen over het algemeen gevoeliger zijn voor bijwerkingen. Als u last heeft van bijwerkingen kunt u dit bespreken met uw neuroloog of Parkinsonverpleegkundige. Wij raden u aan om de combinaties van alle medicijnen die u inneem eerst te laten controleren door uw apotheek. De apotheker kan nagaan of bepaalde medicijnen wel of niet te combineren zijn.

 

Behandeling van bijwerkingen

Bijwerkingen kunnen we op verschillende manieren behandelen. We raden u aan om eerst af te wachten of u aan het medicijn kunt wennen. Als dat zo is, zijn de bijwerkingen alleen tijdelijk. Een redelijke periode hiervoor is 2 weken. Als u na 2 weken nog steeds last heeft van bijwerkingen, neem dan contact op met uw behandelend neuroloog of Parkinsonverpleegkundige. Dit geldt natuurlijk ook als de bijwerkingen toenemen. Samen met de neuroloog of Parkinsonverpleegkundige kijkt u welke maatregelen het beste kunnen worden genomen.

 

We kunnen de bijwerkingen behandelen door de dosering van de medicijnen aan te passen of door u andere medicijnen voor te schrijven. Soms kunnen andere medicijnen helpen bij de behandeling van bepaalde bijwerkingen. Voorbeelden hiervan zijn Domperidon bij misselijkheid en/of braken, Seroquel of Leponex bij hallucinaties, Movicolon bij obstipatie, Pantozol bij maagklachten en Amitriptyline of Botox bij speekselvloed.

Hallucinaties, obstipatie en speekselvloed kunnen ook voorkomen zonder direct als bijwerking te kunnen worden aangemerkt.

 

Wat u zelf kunt doen om de bijwerkingen te beperken

Er zijn bijwerkingen die u kunt verminderen door het aanpassen van uw voeding of leefregels:

  • Als u na het innemen van de medicijnen een raar gevoel in uw maag krijgt, kan het heel goed helpen om even te gaan liggen. Soms helpt het innemen van gember, een droog beschuitje of wat fruit.
  • Een goede stoelgang is belangrijk. U kunt uw stoelgang bevorderen door laxerende en vezelrijke voedingsmiddelen te gebruiken in combinatie met voldoende drinken. Voorbeelden van vezelrijke voeding zijn rode bieten, (gedroogde) pruimen, kiwi’s, uien, peulvruchten, spinazie, rabarber en zuidvruchten. Gebruik zoveel mogelijk grof volkoren bruinbrood. Ook lijnzaad bij het ontbijt kan helpen. Voor verdere voedingsadviezen kunt u overleggen met een diëtiste. U kunt voor een afspraak met een diëtiste een verwijzing vragen aan uw Parkinsonverpleegkundige of uw huisarts.
  • Neem vooral voldoende vocht: minimaal 1,5 liter per dag. U kunt de kans op een blaasinfectie verminderen door voldoende vocht en cranberrysap te drinken, of cranberrycapsules te gebruiken.
  • Extra beweging en buitenlucht hebben een positieve invloed op de stoelgang.
  • Als u duizelig bent, raden we u aan om voorzichtig op te staan en soms even te gaan liggen. Voorkom ‘dubbeltaken’ zoals opstaan, lopen en praten tegelijk. Ook kan het dragen van steunkousen de duizeligheid verminderen. Overleg wel eerst met uw arts, voordat u steunkousen gaat dragen.

 

Hulpmiddelen om de medicijnen niet te vergeten

Het kan zijn dat u er moeite mee heeft om steeds aan de tijden te denken waarop u medicijnen moet innemen. Dan kan een medicijndoos met signaalfunctie uitkomst bieden. Het is ook mogelijk de dosering voor de hele week uit te laten zetten door uw apotheker. Is deze service niet mogelijk bij uw apotheek dan kunt u uw wijkverpleegkundige (verpleegkundige via een thuiszorgorganisatie) vragen om uw medicijnen uit te zetten. Een medicijndoos met signaalfunctie (inhoud dagdosering) is te koop bij de meeste grotere drogisterijen (Etos, Kruidvat e.d.). Ook kunt u een medicijndoos met signaalfunctie bestellen bij uw Parkinsonverpleegkundige, Parkinson Patiënten Vereniging, zorgwinkel of uw apotheek. Ook is het voor u handig om een overzicht te hebben waarop staat welke medicijnen u op welk tijdstip moet innemen. Als u nog geen overzicht heeft, kunt u de Parkinsonverpleegkundige hier naar vragen.

 

Welke middelen worden voorgeschreven?

Uw neuroloog schrijft op basis van uw klachten en uw leeftijd een bepaald medicijn voor. Het vraagt soms wat tijd en geduld om het juiste middel en de juiste dosering uit te zoeken. Iedereen reageert anders op medicijnen. Ook moeten we de juiste balans vinden tussen de werking van het medicijn en de bijwerkingen die het geeft.

Er zijn verschillende groepen medicijnen (‘medicijngroepen’) die worden voorgeschreven bij de ziekte van Parkinson. Dit zijn:

 

Klachten: door de medicijnen of door de ziekte?

U kunt klachten hebben zoals een lage bloeddruk, snel moeten plassen, hallucinaties, impotentie, pijnklachten, geheugenstoornissen, neiging tot vallen, slaapstoornissen en depressie. Hierbij is het steeds de vraag of dit bijwerkingen zijn van de medicijnen of dat deze klachten komen door de ziekte van Parkinson.

 

Om deze vraag te kunnen beantwoorden is het belangrijk om te weten wanneer en hoe vaak u deze klachten heeft. Bij de behandeling van de klachten maakt uw arts voortdurend een afweging. Hij kijkt naar het gebruik van bepaalde medicijnen en de voor- en nadelen hiervan voor uw dagelijks leven en uw klachten. Een beslissing over medicijngebruik wordt altijd in overleg met u gemaakt.

 

Soms kan het handig of zelfs nodig zijn om enkele dagen op te schrijven welke medicijnen u heeft ingenomen. Het effect daarvan op uw dagelijks leven en uw functioneren is daarbij belangrijk. Zo kunnen we nagaan of het gebruik van een bepaald medicijn voor duidelijke klachten zorgt. Dit bijgehouden schema noemen we de Meerwaldtkaart of dagelijkse evaluatie.

 

Vragen

U kunt na het lezen van deze folder nog allerlei vragen hebben, zoals de keuze voor het soort medicijn, de dosering, eventuele bijwerkingen en de bijstelling van het gebruik. Bij vragen over uw medicijnen kunt u contact opnemen met uw neuroloog of uw Parkinsonverpleegkundige. Ook kunt u contact opnemen met uw apotheker.

Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën om je een optimale gebruikerservaring te bieden. Functionele cookies zijn nodig voor een goede werking van de website. We plaatsen de overige cookies alleen als je toestemming geeft. Wil je dat niet, zet dan de schuifjes naar links. De overige cookies geven je een optimale gebruikservaring. Wil je weten hoe we met privacy omgaan? Zie ons privacy statement.
  • Essentieel
Contact
Ziekenhuis Tjongerschans Thialfweg 44
8441 PW Heerenveen
0513 - 685 685
Polikliniek Lemmer Van Rijgersmapark 1
8531 JA Lemmer
0514 - 568 200
Orthoradius, locatie Sportstad Abe Lenstraboulevard 23B
8448 JA Heerenveen
0513 - 685 335
Polikliniek Steenwijk Mr. Zigher ter Steghestraat 9
8331 KG Steenwijk
0513 - 685 245
De Werf Sluisdijk 30
8501 BZ Joure
0513 - 685 685