Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën om je een optimale gebruikerservaring te bieden. Functionele cookies zijn nodig voor een goede werking van de website. We plaatsen de overige cookies alleen als je toestemming geeft. Wil je dat niet, zet dan de schuifjes naar links. De overige cookies geven je een optimale gebruikservaring. Wil je weten hoe we met privacy omgaan? Zie ons privacy statement.
  • Essentieel
Terug naar Geriatrie

Botontkalking (Osteoporose)

Osteoporose is de medische term voor botontkalking. Het gevolg van botontkalking is dat uw botten brozer worden en makkelijker breken.

 

Osteoporose is een natuurlijk proces dat hoort bij het ouder worden. Rond het dertigste jaar is de dichtheid van de botten het grootst en na die leeftijd neemt de botdichtheid langzaam af. Het lichaam moet dan zorgen voor voldoende mineralen in de botten om poreusheid en broosheid tegen te gaan. Op hogere leeftijd zal echter iedereen - man of vrouw - uiteindelijk met botontkalking te maken krijgen.

 

Botontkalking kan ook op jongere leeftijd ontstaan. Dit proces is vooral bekend bij vrouwen na de overgang. Tijdens de overgang maakt het lichaam veel minder oestrogenen aan en dit hormoon speelt een belangrijke rol bij de opbouw van nieuw botweefsel. Bij vrouwen die de overgang gepasseerd zijn gaat het proces van botontkalking dus extra snel.

 

Soms is osteoporose het gevolg van een bepaalde ziekte. Een voorbeeld is de botziekte osteogenesis imperfecta; mensen met deze ziekte krijgen al op heel jonge leeftijd osteoporose. Verder kan osteoporose ontstaan bij diabetes mellitus, hyperthyreoïdie (verhoogde schildklierwerking), anorexia nervosa en levercirrose (schrompeling van de lever) en door langdurig gebruik van corticosteroïden (zoals prednison). Bij deze vormen van osteoporose ligt de oorzaak buiten de botten zelf. Dit noemt men secundaire osteoporose.

 

Klachten

Bij osteoporose neemt uw botdichtheid langzaam maar zeker af. Dit geeft in eerste instantie geen klachten, maar naarmate de botten poreuzer worden kunnen wel verschijnselen ontstaan. De bekendste klacht is botpijn. Verder kan chronische rugpijn ontstaan als uw ruggenwervels aangetast raken en 'inzakken'. Deze pijn neemt toe bij het staan en lopen. Vaak vermindert de pijn weer na enkele maanden. Soms ontstaat een scoliose (verkromming van de wervelkolom; zie het onderwerp scoliose voor meer informatie).

 

Een ander gevolg van botontkalking is dat uw botten sneller breken. Bij een kleine belasting of door een val kan er al een botbreuk ontstaan. Vaak duurt het lang voordat het bot weer genezen is, zeker als u ouder bent. De meest voorkomende breuken bij osteoporose zijn pols-, ruggenwervel- en heupfracturen.

 

Risicofactoren

Tengere, magere vrouwen die weinig gespierd zijn en een lichte, dunne huid hebben, lopen een groter risico osteoporose te krijgen dan vrouwen met het tegenovergestelde uiterlijk. De kans op osteoporose neemt ook toe als bij een vrouw de eierstokken zijn weggehaald en zij al vroeg in de overgang is.

 

Andere risicofactoren voor osteoporose zijn onder andere:

  • Weinig lichaamsbeweging;
  • Te weinig calcium (kalk) in het voedingspakket;
  • Veel roken en drinken;
  • Vitamine D-tekort;
  • Bepaalde medicijnen (onder meer corticosteroïden, zoals prednison);
  • Osteoporose bij familieleden in de eerste lijn;
  • Ook vrouwen die nooit zwanger zijn geweest hebben een grotere kans op osteoporose.

 

Diagnose

Aan de hand van bloedonderzoek, een inventarisatie van de risicofactoren en door middel van een botdichtheidsmeting kunnen we de diagnose osteoporose vaststellen. We doen de botdichtheidsmeting door middel van een botdensitometrie, ook wel DEXA-meting genoemd. Dit is een veilig en pijnloos onderzoek waarbij we in ongeveer 20 minuten uw botdichtheid meten. Als u osteoporose heeft wordt u behandeld door de internist.

 

Leefregels en preventie

Osteoporose (botontkalking) kunt u voorkomen door een aantal (leef)regels in acht te nemen. Deze regels zijn ook van belang als u al osteoporose hebt.

  • Let erop dat u voldoende calcium (kalk) binnen krijgt. Uw botten hebben calcium nodig om sterk te blijven. Calcium zit vooral in zuivelproducten;
  • Ook is het belangrijk dat uw voeding voldoende vitamine D bevat, want dit bevordert de opname van calcium in het botweefsel. Vitamine D zit onder andere in margarine, boter, melk, eieren en vette vis;
  • Uw lichaam maakt zelf vitamine D aan onder invloed van zonlicht. Regelmatig naar buiten als de zon schijnt bevordert de aanmaak van vitamine D. Vitamine D-aanvulling is alleen nodig als u weinig buiten komt (bijvoorbeeld door ziekte) of als u een donkere huidskleur hebt (dan maakt u minder vitamine D aan dan mensen met een lichte huidskleur);
  • Lichaamsbeweging is heel belangrijk omdat uw botten daarvan steviger worden;
  • Bij ernstige botontkalking moet u proberen de kans op botbreuken zo veel mogelijk te verkleinen (neem dus geen onnodige risico's) en goed op uw houding letten (zo veel mogelijk rechtop);
  • Hormoontherapie kan de afname van de botdichtheid afremmen bij vrouwen met osteoporose. Het gebruik van oestrogenen geeft echter bijwerkingen. Het is daarom verstandig om de voor- en nadelen van hormoontherapie goed met uw arts te bespreken.

 

 

Deze website maakt gebruik van cookies
Deze website gebruikt cookies en vergelijkbare technologieën om je een optimale gebruikerservaring te bieden. Functionele cookies zijn nodig voor een goede werking van de website. We plaatsen de overige cookies alleen als je toestemming geeft. Wil je dat niet, zet dan de schuifjes naar links. De overige cookies geven je een optimale gebruikservaring. Wil je weten hoe we met privacy omgaan? Zie ons privacy statement.
  • Essentieel
Contact
Ziekenhuis Tjongerschans Thialfweg 44
8441 PW Heerenveen
0513 - 685 685
Polikliniek Lemmer Van Rijgersmapark 1
8531 JA Lemmer
0514 - 568 200
Orthoradius, locatie Sportstad Abe Lenstraboulevard 23B
8448 JA Heerenveen
0513 - 685 335
Polikliniek Steenwijk Mr. Zigher ter Steghestraat 9
8331 KG Steenwijk
0513 - 685 245
De Werf Sluisdijk 30
8501 BZ Joure
0513 - 685 685