Bezoeker

Metaal op metaal (M-o-M) heupprothesen

Medio 2010 meldden Britse orthopeden dat bij sommige patiënten met een zogenaamde metaal-op-metaal  heupprothese, bestaande uit een grote metalen kop en een metalen kom, klachten kunnen ontstaan. Deze klachten kunnen het gevolg zijn van zeer kleine metaaldeeltjes die tengevolge van normale bewegingsactiviteit vrijkomen en die bij sommige patiënten een lokale ontstekingsreactie van de weefsels rondom de heup kunnen veroorzaken. Ook kunnen verhoogde concentraties van het metaal kobalt in het bloed voorkomen. Hoewel het aanvankelijk alleen leek te gaan om metaal-op-metaal heupprothesen van een bepaald merk, is inmiddels duidelijk geworden dat ook bij andere merken metaal-op-metaal heupprothesen deze problemen kunnen ontstaan. Dit blijkt helaas ook het geval bij het type metaal-op-metaal heupprothese (type Durom, firma Zimmer)  dat in de periode 2005-2010 in ons ziekenhuis werd toegepast.

 

Naar aanleiding van het bovenstaande hebben wij alle patiënten, die bij ons in deze periode een dergelijke metaal-op-metaal heupprothese hebben gekregen, persoonlijk opgeroepen voor een  nader onderzoek. Vrijwel alle betrokken patiënten zijn inmiddels opnieuw onderzocht en zijn geïnformeerd over de mogelijke problemen met dit type heupprothese.  Deze patiënten zullen ook  in ieder geval de komende jaren onder controle blijven. De maatschap Orthopedie van Ziekenhuis Tjongerschans volgt hierbij de adviezen en richtlijnen van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging, de wetenschappelijke beroepsvereniging van de Nederlandse orthopeden.

 

 

Veelgestelde vragen over metaal-op-metaal heupprothesen

 

Wat is een metaal-op-metaal heupprothese?

Een kunstheup of totale heupprothese bestaat uit een kop en een kom die beiden van dezelfde of verschillende materialen kunnen zijn gemaakt, bijvoorbeeld plastic, metaal of keramiek. De diameter van de kop kan daarbij variëren . Bij een metaal-op-metaal heupprothese gaat het om een grote kop (diameter 36 millimeter of groter) en een kom, die beiden van metaal zijn gemaakt.

 

Wie heeft een metaal-op-metaal heupprothese gekregen?

De meest voorkomende vorm van  een totale heupprothese is een metalen of keramische kop in een plastic kom. Het is bekend dat een plastic kom op den duur kan slijten en vooral bij jongere patiënten is de levensduur van een heupprothese in het algemeen korter dan bij ouderen door het intensievere gebruik en waardoor meer slijtage ontstaat. Daarom is er veel onderzoek gedaan naar slijtvastere materialen om de levensduur van prothesen bij jongere patiënten te verbeteren. Het gebruik van een metaal-op-metaal  prothese leek daarbij een aantrekkelijke optie, vanwege de aangetoonde slijtvastheid. Bovendien verhoogt het gebruik van een grotere kop de stabiliteit van de heupprothese, zodat daarmee de kans op luxatie (het uit de kom schieten van de heupkop) wordt verminderd. De metaal-op-metaal heupprothesen zijn daarom in ons ziekenhuis vrijwel uitsluitend  toegepast bij jonge patiënten (d.w.z. jonger dan 65 jaar) en patiënten met een actieve leefstijl. In een enkel geval is de metaal-op-metaal prothese  vanwege de grotere stabiliteit gebruikt bij oudere patiënten.

 

Welke problemen kunnen ontstaan bij een metaal-op-metaal heupprothese?

Slechts bij een beperkte groep patiënten ontstaan klachten. Als u beweegt, kan er slijtage ontstaan van de heupprothese, waarbij kleine metaaldeeltjes kunnen vrijkomen. Bij sommige patiënten raakt daardoor het weefsel rondom de prothese geïrriteerd en kunnen zwellingen ontstaan. Dit kan pijnlijk zijn, maar voor zover bekend levert het geen directe gezondheidsrisico’s op. Deze zwellingen worden ook wel pseudo-tumoren genoemd. De zwelling is niet kwaadaardig, maar is een soort overgevoeligheidsreactie die klachten kan geven rondom de heup, de lies, aan de zijkant van de heup of in de bil. Daarnaast kan  bij sommige patiënten de concentratie van het metaal kobalt in het bloed verhoogd zijn.  Bij zeer sterk verhoogde kobaltwaarden in het bloed kunnen mogelijk afwijkingen van schildklier, hart of zenuwen ontstaan, maar dergelijke hoge bloedkobaltconcentraties zijn tot dusver bij patiënten met een metaal-op-metaal prothese niet of nauwelijks beschreven. Van verhoogde  kobaltwaarden in het bloed  is op dit moment geen enkele relatie met het ontstaan van kanker aangetoond.

 

Speelt dit probleem bij alle merken metaal-op-metaal heupen?

In 2010 werd bekend dat sommige patiënten met een metaal-op-metaal heupprothese pijnklachten kunnen krijgen. Het leek in eerste instantie alleen om heupprotheses van bepaalde merken te gaan, maar inmiddels is duidelijk geworden dat het probleem niet meer is gerelateerd aan een bepaald merk. Het is inmiddels helaas gebleken dat ook bij de metaal-op-metaal prothese die wij in de periode 2005-2010 hebben gebruikt (type Durom van de firma Zimmer) klachten kunnen ontstaan. Wij hebben daarom de patiënten die in deze periode in ons ziekenhuis een dergelijke metaal-op-metaal prothese hebben gekregen opgeroepen voor een nader onderzoek.

 

Krijgt iedereen met een metaal-op-metaal heupprothese klachten?

We kunnen niet aangeven wie wel en wie geen klachten krijgt. Ieder mens is anders en reageert daarom ook anders op het eventuele metaalslijpsel. Duidelijk is wel dat de meeste patiënten klachtenvrij zijn.

 

Ik heb een metaal-op-metaal heupprothese, wat nu?

Als het goed is, heeft u inmiddels van ons een oproep voor een nader onderzoek ontvangen en/of bent u reeds opnieuw onderzocht.  Wanneer u een metaal-op-metaal heupprothese heeft en u van ons nog geen oproep voor een nader onderzoek heeft ontvangen, verzoeken wij u om hiervoor  - ook indien u geen klachten heeft - op korte termijn een afspraak te maken op de polikliniek Orthopedie  (telefoonnummer: 0513 – 685335) van ons ziekenhuis.  Dit onderzoek bestaat uit bepaling van de kobaltwaarde in het bloed en een gesprek en lichamelijk onderzoek waarbij wordt nagegaan of u klachten heeft. Bij dit onderzoek zijn er verschillende uitkomsten mogelijk:

 

  1. Uit het onderzoek blijkt dat de kobaltwaarde in uw bloed normaal tot licht verhoogd is en  u heeft geen klachten.  Er is geen extra onderzoek noodzakelijk, wel blijft u de komende jaren onder controle.
  2. Uit het onderzoek blijkt dat  de kobaltwaarde in uw bloed verhoogd is, maar u heeft geen klachten. Er wordt  aanvullend onderzoek verricht door middel van een echo, CT-scan of MRI-scan. Indien hierbij geen afwijkingen worden geconstateerd is geen verdere actie noodzakelijk, wel blijft u de komende jaren onder controle. Indien er wel afwijkingen zijn overlegt de orthopedisch chirurg met u wat in uw geval de beste handelwijze  is.
  3. Uit het onderzoek blijkt dat de kobaltwaarde in uw bloed verhoogd is en u heeft klachten. Er wordt aanvullend onderzoek verricht door middel van een echo, CT-scan of MRI-scan. De orthopedisch chirurg overlegt met u wat in uw geval de beste handelwijze is en of een heroperatie een mogelijke oplossing is.

 

Ik heb geen klachten, is een onderzoek dan wel nodig?

Ook als u geen klachten heeft, willen wij u toch graag voor de zekerheid onderzoeken en onder controle houden.

 

Wie betaalt het onderzoek en een eventuele heroperatie?

U bent verzekerd bij een zorgverzekeraar voor zorg. Het leveren van goede nazorg bij problemen behoort daar ook toe. Ook voor de kosten van het onderzoek en een eventuele heroperatie bent u dus verzekerd. Het eigen risico staat in beginsel los van de verzekerde kosten.

 

Waar kan ik terecht met mijn vragen?

Als u vragen heeft, staan wij u graag te woord. U kunt hiertoe contact op nemen met de polikliniek Orthopedie van Ziekenhuis Tjongerschans, via  telefoonnummer 0513 – 685335, of via e-mail orthopedie@tjongerschans.nl

 

Ook kunt u meer  informatie vinden op de website van de Nederlands Orthopaedische Vereniging (www.orthopeden.org) en op de website van de fabrikant van de metaal-op-metaal heupprothese, de firma  Zimmer (www.information.zimmer.com).

 

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.