Bezoeker

Lymfoedeem

Na een operatie voor borstkanker waarbij de lymfklieren uit de oksel verwijderd moeten worden is er kans op het ontstaan van lymfoedeem. De kans op lymfoedeem wordt groter als de oksel na deze operatie bestraald moet worden.  
Lymfoedeem is een chronische aandoening en kan ook na enkele jaren nog ontstaan.  Lymfoedeem is een abnormale ophoping van eiwitten en vocht in het lichaamsweefsel als gevolg van een verstoord evenwicht tussen aan- en afvoer van vocht.   De symptomen die zich kunnen voordoen in arm, hand, oksel, borst of rug

  • Zwelling (eventueel tijdelijk).
  • Een zwaar gespannen of moe gevoel.
  • Functieverlies of bewegingsbeperking.
  • Pijn en/of tintelingen.
  • Huidafwijkingen of infecties.

 

Hieronder staan een aantal aandachtspunten vermeld. U hoeft de lijst niet als een opsomming van ‘verboden en geboden’ op te vatten. Wees attent op de signalen van uw lichaam. Als u voelt dat uw arm moe wordt of als u pijn in de arm of schouder krijgt, geef de arm dan rust (eventueel op een kussen leggen). Als u dit tijdig doet is de kans groot dat de klachten weer vanzelf verdwijnen.

 

Voorkom wondjes en infecties aan de arm en hand
Door infecties kunnen lymfbanen beschadigd raken. Het evenwicht tussen aan en afvoer kan daardoor alsnog verstoord raken. 

  • Probeer wondjes te voorkomen, ontsmet eventuele wondjes goed met een desinfecterend middel ( bijv. Sterilon) en doe er een pleister  op.
  • Draag handschoenen bij ruwe karweitjes (tuinieren, vuil huishoudelijk werk e.d.).
  • Vet de huid regelmatig in om kloofjes en kapotte nagelriemen te voorkomen.
  • Zorg voor schone nagels en handen.
  •  Laat u niet prikken in de arm van de geopereerde zijde (bijvoorbeeld bloedafname)·
  •  Krab puistjes en insectenbeten niet open.  
  •   Gebruik bij het ontharen een crème (geen mesjes).
  •  Wees voorzichtig met: prikken, snijden en branden.
  •  Neem bij kneuzingen, verstuikingen of ontstekingen contact op met uw arts.                   

 

Voorkom overbelasting van de arm

Het is belangrijk om overbelasting te vermijden, omdat er dan extra vocht wordt aangemaakt. Het is echter wel belangrijk om te blijven bewegen. Oefenen en zorgen voor een normale lichaamsbeweging is juist goed, mits u niets forceert. Het lymfvocht zal door de beweging van de spieren doorstromen in het lichaam en beter worden afgevoerd.

 

U kunt rekening houden met het volgende

  • Las pauzes in bij breien, handwerken, huishoudelijk werk (bijv. ramen zemen), computerwerk enz.
  • Vermijd zwaar tillen en intensief sporten. Bij sommige sporten loopt u meer risico, andere zoals zwemmen zijn juist goed. Verdeel lichamelijk werk zoveel mogelijk over de dag.
  • Zoek een evenwicht tussen rust en inspanning.
  • Probeer de arm niet teveel te ontzien; normaal bewegen en licht sporten is prima. Bewegen moet echter niet leiden tot vermoeidheid of pijn in de arm/schouder of zwelling van de hand of arm.

 

Vermijd extreme warmte en kou

Ook door hoge temperaturen, wordt er extra vocht aangemaakt.  Pas daarom op met heet douchen, baden sauna bezoek en langdurig zonnebaden.

  • Gebruik bij huishoudelijk werk niet te heet water.
  • Wees voorzichtig met stoom (aardappelen afgieten enz.).
  • Gebruik geen kruiken, ‘kersenpit’ rode lamp of warme pakkingen op uw arm of schouder.
  • Span u bij warm weer niet overmatig in, las pauzes in en doe af en toe arm-/schouderoefeningen.

                      

Vermijd druk op de arm en schouder

Door druk kunnen de lymfebanen worden afgekneld, waardoor de afvloed belemmerd wordt.

  • Laat geen bloeddruk meten aan de arm van de geopereerde zijde.
  •  Draag een goed passende bh. Er zijn speciale b.h.’s te koop met brede schouderbanden en een brede elastische onderrand, de functionele b.h.. Ook zijn er losse schouderstukjes verkrijgbaar voor onder de bandjes.Dit is een tijdelijke oplossing.
  • Draag geen knellende kleding, sieraden of ‘mouwophouders’.
  •  Koop geen zware prothese, kies eventueel voor een lichtgewicht exemplaar of voor een zogenaamde contactprothese, die op de huid geplakt wordt en dus minder aan de schouder ‘hangt’(deze prothese is niet geschikt wanneer u pas bestraald bent).

 

U kunt over de keuze van prothese,bh en(bad)kleding uitgebreid advies krijgen in speciaalzaken met deskundig personeel. Adressen zijn verkrijgbaar via de mammacareverpleegkundige. Ook de borstprothese Informatie centra (BIC’s) van de Borstkanker Vereniging Nederland kunnen u hierover informeren.

 

Wat te doen als u toch klachten krijgt
Ondanks de leefregels kan er toch lymfoedeem ontstaan. Waarom de één het wel krijgt en de ander niet, is niet duidelijk. Als u eerder genoemde symptomen bemerkt, kunt u eerst proberen de arm rust te geven en hoger te leggen.
Als de klachten niet binnen 48 uur verminderen, neem dan contact op met de mammacare-verpleegkundige

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.